Smog w Rzeszowie dzisiaj – jak czytać dane
Duże koło na górze to Europejski Indeks Jakości Powietrza (CAQI) w skali 0-100+. Im niższa wartość, tym czystsze powietrze. Pod spodem cztery wskaźniki: PM2.5 (pył zawieszony poniżej 2,5 mikrona – przenika do krwiobiegu, najgroźniejszy dla zdrowia), PM10, NO₂ (dwutlenek azotu – spaliny) i ozon (O₃).
Rzeszów leży nad Wisłokiem, na pograniczu Kotliny Sandomierskiej i Pogórza Karpackiego, na wysokości około 200-220 m n.p.m. To stolica województwa podkarpackiego i największe miasto południowo-wschodniej Polski. Powietrze jest tu zazwyczaj lepsze niż w kotlinowych miastach południa, ale w sezonie grzewczym, przy bezwietrznej i mroźnej pogodzie, dolina Wisłoka potrafi zatrzymywać zanieczyszczenia z pieców i kotłów, a stężenia pyłów rosną – szczególnie wieczorem i nocą.
Poniżej mapa z 16 punktami w osiedlach Rzeszowa, tabela z 12 lokalizacjami, wykres prognozy CAQI na 24 godziny i sekcja pyłków. Dane odświeżają się przy każdym wejściu.
Skala CAQI: 0-20 bardzo dobra (zielony), 21-40 dobra (jasnozielony), 41-60 umiarkowana (żółty), 61-80 niezdrowa (pomarańczowy), 81-100 zła (czerwony), powyżej 100 bardzo zła (fioletowy).
Dlaczego w Rzeszowie pojawia się smog
Rzeszów nie należy do najbardziej zanieczyszczonych miast Polski, ale w okresie grzewczym smog bywa tu odczuwalny. Składa się na to kilka czynników:
Położenie w dolinie Wisłoka – rzeka przecina miasto z południa na północ, a dolina, choć szeroka, w mroźne i bezwietrzne noce sprzyja zaleganiu chłodnego powietrza przy gruncie. Przy inwersji temperaturowej dym z kominów nie unosi się i gromadzi się w niżej położonych osiedlach.
Niska emisja – w sezonie listopad-marzec głównym źródłem pyłów są domowe piece i kotły w zabudowie jednorodzinnej na obrzeżach (Budziwój, Zwięczyca, Słocina, Przybyszówka) oraz w gminach ościennych, z których zanieczyszczenia napływają nad miasto.
Transport – Rzeszów to ważny węzeł drogowy przy autostradzie A4 i drodze ekspresowej S19, z dużym natężeniem ruchu. Spaliny podnoszą stężenia NO₂ i pyłu komunikacyjnego, zwłaszcza w Śródmieściu i przy głównych arteriach.
Sezonowość – latem (maj-wrzesień) powietrze jest zazwyczaj dobre, a jedynym zagrożeniem bywa ozon w upalne, słoneczne dni. Problem ze smogiem to przede wszystkim zima.
Jakość powietrza w osiedlach Rzeszowa
Widget mierzy powietrze w 12 osiedlach w tabeli i 16 na mapie:
Centrum – Śródmieście (zwarta zabudowa, ruch komunikacyjny), Baranówka i Mieszka I (gęste osiedla mieszkaniowe).
Północ – Staromieście i Biała (ku wyżej położonym terenom, lepsze przewietrzanie), Załęże (przemysłowo-mieszkaniowe).
Wschód – Pobitno, Zalesie, Słocina i Wilkowyja (na prawym brzegu Wisłoka, częściowo willowe i zielone).
Południe – Drabinianka, Zwięczyca i Budziwój (zabudowa jednorodzinna, zimą więcej dymu z pieców).
Zachód – Krakowska-Południe i Przybyszówka (przy głównych wylotach z miasta).
Porównaj osiedla na mapie: zielone, peryferyjne rejony nad Wisłokiem zwykle mają lepsze powietrze niż zwarte Śródmieście, ale w mroźne noce to właśnie osiedla jednorodzinne na obrzeżach potrafią notować najwyższe stężenia pyłów z domowych palenisk.
Smog Rzeszów – mapa i prognoza na dziś
Mapa Leaflet pokazuje aktualne stężenia w 16 punktach miasta z kolorowymi pinezkami (zielony = czysto, czerwony/fioletowy = smog). Kliknij pinezkę, by zobaczyć szczegóły CAQI, PM2.5 i PM10 dla danego osiedla.
Wykres prognozy CAQI na 24 godziny pokazuje, jak jakość powietrza zmieni się w ciągu dnia i nocy. Zimą typowy wzorzec to wzrost zanieczyszczenia wieczorem i w nocy (palenie w piecach plus inwersja) oraz poprawa w ciągu dnia. To pomaga zaplanować, kiedy wyjść na zewnątrz, a kiedy zostać w domu.
Co dzisiaj pyli w Rzeszowie
Sekcja pyłków pokazuje, które rośliny aktualnie pylą i w jakim natężeniu. Wczesną wiosną (luty-kwiecień) dominuje olcha i brzoza, od maja do sierpnia uczulają trawy, a późnym latem (lipiec-wrzesień) bylica i ambrozja. Dla alergików to istotna informacja – przy wysokim pyleniu warto ograniczyć przebywanie na zewnątrz w godzinach porannych i po burzy, gdy stężenie alergenów rośnie. Dane o pyłkach łączą się z jakością powietrza: smog i pyłki jednocześnie potrafią mocno nasilać objawy u osób wrażliwych.
Porady zdrowotne – jak chronić się przed smogiem
Sprawdzaj widget przed wyjściem, szczególnie zimą:
Przy CAQI 0-40 (zielony) – oddychasz swobodnie, bez ograniczeń, idealne warunki na spacer po rzeszowskim Rynku czy Bulwarach nad Wisłokiem. Przy 41-60 (żółty) – astmatycy, alergicy i osoby z chorobami płuc powinni ograniczyć intensywny wysiłek. Przy 61-80 (pomarańczowy) – ogranicz aktywność na zewnątrz, szczególnie dzieci i seniorzy. Przy 81+ (czerwony/fioletowy) – smog – zostań w domu, zamknij okna, włącz oczyszczacz powietrza, a przy konieczności wyjścia załóż maskę FFP2/FFP3.
W Rzeszowie dni z wysokim smogiem (CAQI powyżej 80) zdarzają się głównie w mroźne, bezwietrzne dni sezonu grzewczego. Przez większość roku powietrze w mieście jest dobre lub umiarkowane. Dane aktualizują się automatycznie przy każdej wizycie – sprawdzaj smog w Rzeszowie na bieżąco.
